Een virus voor het onderwijs

Je bent afgestudeerd. Gefeliciteerd! En nu wat? Je bent een kwart eeuw geïnstitutionaliseerd geweest. Je hebt – met goed gevolg – een systeem doorlopen van basis, voortgezet (en wellicht) hoger onderwijs. Aan het einde van de rit wordt het je toegelaten om uit het onderwijs te faseren. Steeds minder onderwijs en steeds meer stages stomen je klaar voor de ‘echte’ wereld. Zo zou je kunnen proeven van de vrijheden die de wereld je heeft te bieden. Krijg je een vergoeding voor je stage, dan noemen we dat betaald verlof. Maar ook aan de periodes van verlof komt een einde.

Doelen binnen het onderwijs

Voor mij is die periode van fasering afgelopen. Een goed moment om de belangrijke rol die onderwijs speelt nader te beschouwen. Zoals herhaald door Gatto, is het een algemeen aanvaard concept dat onderwijs drie (traditionele) doelen dient, namelijk:

1. Het ontwikkelen van ‘goede en deugdzame mensen’ met gevoel voor ethiek, met moraliteit (weten wat goed en slecht is), met goede karaktereigenschappen, met goede omgangsvormen, met inzicht in samenwerkingsverbanden tussen mensen, met discipline, met principes, met een gevoel voor innerlijke waarden en niet alleen materialistische waarden. Dit is het spiritueel en levensbeschouwelijk doel dat onderwijs dient, namelijk mensen bijbrengen wat het verschil is tussen goed en slecht. Mensen een gevoel geven voor wat juist is en laten streven naar het verbeteren en versterken van hun goede en deugdzame karaktereigenschappen.

2. Het ontwikkelen van ‘goede burgers’ die geven om hun medemens. Burgers die geven om het reilen en zeilen van hun land. Die geven om hun gemeenschap. Die geven om hun familie en bereid zijn om een steentje bij te dragen aan de maatschappij en daarmee aan het gemeenschappelijk en collectief belang. Dit noemen we het publieke doel dat onderwijs dient. Dit publieke doel houdt ook in dat mensen tolerantie en vreedzaamheid wordt bijgebracht. Het onderwijs dient mensen te ontwikkelen die vreedzaam kunnen samenleven met anderen binnen hun gemeenschap die verschillende waarden, normen en ideeën koesteren.

3. Mensen ontwikkelen die verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf. Mensen die op een onafhankelijke, zelfsturende en zelfstandige manier leven, zonder een last te vormen voor de rest van de samenleving. Dit is het private doel en/of economisch doel van het onderwijs. Dit doel streeft ernaar om mensen aan te sporen hun talenten en vaardigheden te ontwikkelen en te benutten en vervolgens te gebruiken als een bron van inkomsten. Zo ontstaat er een samenleving met individuen die verantwoordelijkheid nemen voor zichzelf en op hun eigen onafhankelijke manier leren staan op hun eigen beide benen.

Een virus voor het systeem

Het Westers onderwijssysteem is echter geïnfecteerd met een vierde, ongeschreven, oneigenlijk, vaak onbesproken, maar zeer schadelijk doel. Een doel dat een gevaar vormt voor de cultuur en de welvaart van de Westerse economieën. De giftige invloed van dit vierde doel bedreigt de Westerse samenleving met verval en uitholling. Volgens Gatto verzwakt alleen al de aanwezigheid van het vierde doel de basisdoelen van het onderwijs zoals die hierboven zijn genoemd.

4. Het vierde oneigenlijke doel is gericht op het ontwikkelen van mensen die met name winst en consumptie voor ogen hebben. Daar zijn enkele kwaliteiten voor vereist, zoals gehoorzaamheid. Er is geen plaats voor morele waarden, zoals deugdzaamheid, onafhankelijkheid of diversiteit. Het vierde doel vereist uniformiteit en conformiteit en heeft zijn oorsprong in het vroege Pruisische rijk. Er zijn twee duidelijke belangen te onderscheiden. Enerzijds het belang om een gehoorzame  medemens te creëren. Een mens die we kunnen inzetten op verschillende manieren en doet wat wordt gevraagd. Anderzijds het belang om de stijgende trend van consumptie te laten voortduren. Dat daarvoor steeds lagere rentes, meer krediet, leningen, schulden en onbetaalbare hypotheken zijn vereist, negeren we liever. De trend houdt namelijk voorlopig de economie op gang.

Deze vierde trend, waarbij schulden en leningen in sneltreinvaart oplopen, is op de lange termijn niet houdbaar. Met name de psychologie die ten grondslag ligt aan deze trend staat haaks op de in de Westerse cultuur verankerde waarden, zoals spaarzaamheid, lange termijn denken, ondernemerschap, onafhankelijkheid vergaren in goede samenwerking met anderen en bijdragen aan de gemeenschap en de maatschappij.

De focus wordt steeds meer materialistisch. Het eigen belang staat voorop. Korte termijn voordelen zijn belangrijker dan duurzame oplossingen. Er is al helemaal geen ruimte voor de waarden die diepe betekenis geven aan het leven. De economie spoort ons aan om ons af te vragen “Wat kan de wereld voor mij betekenen?” in plaats van “Wat kan ik voor de wereld betekenen?”

Zulk hebberigheid en zelfzuchtigheid maakt je toch gelukkig? Volgens de reclame (de kleine propaganda) wel. En als de reclame goed zijn werk heeft gedaan, dan zou jij ook je ethiek, je waarden en je idealen heel snel uit het raam gooien in ruil voor een verdubbeling van je inkomen of vermogen.

Een cultuur die wordt gekenmerkt door hebberigheid en eigen belang is gedoemd snel te vervagen. Zo’n cultuur is hard op weg een paragraaf te worden uit een geschiedenisboek. De uitholling is al begonnen. Natuurlijk is er niemand die wilt dat zijn kinderen hebberige en zelfzuchtige kwaliteiten ontwikkelen. Toch stellen we een voor een onze kinderen bloot aan een oneigenlijke invloed binnen het onderwijs die deze kwaliteiten aanbrengt.

Behalve Kees

Behalve Kees.
Kees stuurt zijn kinderen naar een internationale school.
Een school waar de nadruk ligt op het ontwikkelen van deugdzaamheid en onbaatzuchtigheid.
Een school waar persoonlijke en maatschappelijke vorming een belangrijke rol heeft.
Een school waar kinderen in de krijgskunsten worden geschoold,
en dagelijkse sporten de norm is.
Een school waar kinderen les krijgen in de kunst van het concentreren,
en waar zij op vroege leeftijd les krijgen in geneeskunde en in (zelfvoorzienend) landbouw.

Neem een voorbeeld aan Kees. Slimme vent.

Interessant artikel? Verder lezen?

Reageren kan hieronder.  🙂
Op de hoogte blijven van de nieuwste content? Volg 123zosimpel via social media.

Inschrijven voor de nieuwsbrief kan onderaan de homepage!

Twitter: @123zosimpel
Facebook: www.facebook.com/123zosimpel
E-mail: Yussuf@123zosimpel.com

 

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *